Paasselfie

Deze dagen zijn prachtig geschikt voor introspectie. Gewoon om een klein beetje na te gaan of we ergens de vaardigheid bezitten die Jezus had: compleet in vrede zijn met wat er is. Tenslotte is het Pasen en mogen we voor de gelegenheid best even in hogere sferen raken.  Nu was ik niet van plan mij te laten kruisigen of anderen daartoe aan te moedigen maar ik maak graag een goede paasselfie van mijn ‘life skills’ en ook mijn brevet van onvermogen. Iedereen waar ik mee werk en die ik lief heb heeft die brevetten ook.

 

Waarom

Zowel je skills als je onvermogen zijn vaak voor een groot deel verwant aan ontwikkelingstrauma. Ken je de term? Een greep uit de symptomen deel ik graag met je. Je hebt bijvoorbeeld een aan ontwikkelingstrauma gerelateerde reactie wanneer je:

  • graag macht en/of controle hebt
  • jezelf als hulpeloos en/of machteloos ervaart
  • mentale kwaliteiten als heer en meester ziet
  • emoties als heer en meester ziet
  • gedachten in cirkels gaan
  • paniek voelt
  • heel bang bent zonder in een direct levensbedreigende situatie te verkeren
  • weg wilt duiken (het ‘laat maar’ effect)
  • kameleongedrag hebt
  • sarcastisch bent
  • depressieve gevoelens hebt
  • denkt dat je onbelangrijk of juist bijzonder bent
  • haast niets meer voelt
  • een verslaving hebt aan bijvoorbeeld voedsel, drank, drugs, sex, sport of werk
  • anderen domineert
  • liegt en verzwijgt
  • anderen bij je wilt houden
  • anderen manipuleert
  • anderen als minderwaardig ziet
  • bang bent voor andere mensen
  • bang bent liefde te verliezen
  • te veel geeft
  • te veel neemt
  • geluk als een punt op de horizon zet
  • meer consumeert dan je nodig hebt
  • geluk afhankelijk is van externe middelen
  • niet helder kunt nadenken
  • Enz.

 

Hoe komt dat

Ontwikkelingstrauma hebben we allemaal in min of meerdere mate. Allemaal, niemand uitgezonderd. Het ontstaat bij de gratie van het leven. Soms door intense schokken zoals een ongeluk, ziekenhuisopname of het overlijden van een dierbare. Maar vaak ontstaat het hoe dan ook tijdens onze opvoeding. Ouders, zo goedbedoelend als ze in principe zijn, zijn ook maar mensen. Dat kinderen last hebben van ontwikkelingstrauma maakt ouders dus geen monsters, het maakt dat hun eigen onverwerkte (ontwikkelings)trauma en/of hun manier van handelen, te veel of te weinig was van hetgeen jij nodig had als opgroeiend kind. Die reactie die je toen had op hoe het bij jou thuis ging, is de blauwdruk geworden van wie je nu denkt te zijn.

Dat ontwikkelingstrauma vaak een oorzaak heeft in de familiegeschiedenis wil niet zeggen dat je geen verdriet mag voelen over wat je gemist hebt. Zonder diep inzicht en dus uiteindelijk rouw over jouw persoonlijke ontwikkelingstrauma zet dit zich generatie op generatie door. Je overerft het aan je kinderen. Dieper inzicht in jezelf en daarmee het opheffen van maskers en patronen, is echter vaak ondoenlijk zonder schone spiegel. Tenslotte werk je al je hele leven aan perfectioneren ervan.

Wie ooit durft te beweren dat onze schepper geen gevoel voor ironie heeft mag zich melden.

 

Hoe werkt dat dan

Je reactie op dat wat er nu is, is zelden gebaseerd op nú maar brengt een trigger van vroeger teweeg in je systeem. Deze trigger schakelt een oude stoppenkast in waardoor de SOS-lampjes van ‘vroeger’ gaan schijnen. SOS-lampjes hebben een zeldzame kwaliteit: omdat ze werden ingedraaid op het moment dat er ergens in jouw in jouw jonge leven iets gebeurde (opvoedstijl valt hier ook onder) wat te spannend was, maakten zij die ervaring of serie aan ervaringen voor jou onbewust. Je bent de pijn dus vaak helemaal vergeten. Zij verstopten als het ware de pijnlijke gebeurtenis(sen) in hun SOS licht. Je brein is de ervaring vergeten máár je hart is dat niet!

Zodra er een trigger is, en voor veel mensen is het hele leven een aaneenschakeling van triggers, gaat het SOS licht aan. Dat SOS licht vormt als het ware ‘jouw maskers’ om te dealen met de triggers. Het zijn overlevingspatronen om de pijn die ooit zo groot was niet meer te hoeven voelen.

Het lastige hieraan is dat het SOS-systeem níet meer weet dat het gevaar van ooit, er niet meer is.

Bijvoorbeeld: had je ooit een (te) dominante vader of moeder die jou graag vormde naar zijn of haar wens dan is je reactie nu waarschijnlijk óf anderen domineren óf je blijven voegen naar wat je denkt dat de behoeften van anderen zijn. Je leerde al heel vroeg maar volledig onbewust dat dit is zoals het moet wil je ‘overleven’.

 

Wie ben je dan

We weten niet dat we beschadigd zijn geraakt omdat het ons al zo vroeg gevormd heeft. We zijn gewend geraakt in deze maskers ons leven te leven. Andere mensen leren ons ook via deze maskers kennen en hierin maken wij contact. In dit contact tussen maskers bevestigen we elkaar doorlopend in het SOS systeem. We zeggen over onszelf bijvoorbeeld dat we graag geven en zorgen. Of juist dominant en onattent zijn. ‘Zo zijn we gewoon’.
Het ironische is dat we vanuit die maskers steeds mensen en situaties aantrekken die ons triggeren op onze oude, onbewuste pijn. Alsof dat SOS-systeem van licht als het ware een vuurtoren is voor soortgelijke ervaringen die opgeslagen liggen in de archieven van ons onbewuste. Keer op keer trekken we mensen aan die ‘op onze zenuwen werken’ of we komen terecht in situaties die ons heel machtig of juist heel machteloos doen voelen. Ze geven ons mensen die ons lijken op te slokken of juist heel eenzaam doen voelen. Alsof die SOS-lampjes roepen: je bent een trigger voor pijn én HIER BEN IK!! Misschien herken je dit bijvoorbeeld in je relatie; je komt niet uit het verwijt en je duikt weg (bijvoorbeeld in gelatenheid of vreemd gaan) of maakt je juist groot (ruzie maken, aanklagen) omdat je jouw behoeften niet vervult krijgt.

 

Ik ben

Je bent niet wezenlijk in contact met jezelf maar je beseft dat niet. Je hebt, afhankelijk van jouw onbewuste reactie op wat je ooit aantrof als kind, soms minder of zelf heel weinig ruimte om vanuit de onbeschadigde delen ‘jezelf te zijn’.
Wanneer je jezelf bent ‘ben’ je gewoon. Nog steeds altijd in ontwikkeling maar vanuit een staat van vrede en altijd met de beschikking over een helder brein- en handelingsrepetoire dat in lijn is met een innerlijk én uiterlijk kompas van welzijn voor jezelf, je omgeving en het grote geheel.

Het loont de moeite eens een selfie te nemen: waar zie je paniek, angst en controledrang? Waar zie je de neiging van mensen te vluchten of juist helemaal in te willen duiken? Depressie, uitputting of ‘mooi weer spelen?’
Weet dan ook dat deze selfie er morgen compleet anders uit kan zien. De getraumatiseerde delen, zo groot of zo klein als ze zijn, kunnen helen. Die keuze staat je vrij. Het is een pad dat je kunt kiezen wanneer je nieuwsgierig bent naar de ervaring van ‘Ik ben…’. Het is dus wél een spreekwoordelijk opstaan uit de dood. Je komt tevoorschijn uit je grot van maskers en verschijnt in je ware vorm. Zei Jezus niet: ‘Wat ik kan, kan u ook?”

 

Prachtige dagen toegewenst.

 

Liefs,

Stefanie